مجموعهی حاضر شامل مقالاتی است دربارهی زندگی و آثار پنج شاعر بزرگ ادب فارسی: فردوسی، سعدی، نظامی، مولوی و حافظ، که پیش از این در مجلدات دانشنامهی زبان و ادب فارسی منتشر شده است.
مجموعه با مقالهی بلندی، به قلم جلال خالقیمطلق، دربارهی فردوسی آغاز میشود.
مقالهی دوم این مجموعه به بررسی زندگی و روزگار سعدی، آثار او، طنز او، سیاست و اخلاق نزد او و شهرت و محبوبیت او در جهان میپردازد.
سومین مقالهی این مجموعه دربارهی نظامی گنجوی است که شامل زندگینامه، آثار، دانشها و تجارب نظامی، اخلاقی و بینش نظامی، ویژگیهای زبان، شیوهی بیان نظامی و سرایندگان پیش از او، تاثیر نظامی در آثار پس از خود و دستنویسها، چاپها، تفسیرها، پژوهشها و ترجمهها میشود.
چهارمین شاعر بزرگ ایران، که در این مجموعه از او و آثار او در چند مقاله سخن گفته شده است جلالالدین محمدبن محمدبن حسین بلخی است، که معمولا با القاب “مولانا”، ”مولوی” و “ملای رومی ” از او یاد میشود.
آخرین مقالهی این مجموعه دربارهی دیگر شاعر و غزلسرای بزرگ ایران شمسالدین محمد شیرازی متخلص به ” حافظ” و ملقب به ” لسانالغیب” است.