انار و فرشته مرگ (ادبیات مدرن جهان،چشم و چراغ131)

«انار و فرشته‌ی مرگ» جدیدترین اثر عطا محمد نویسنده‌ی نوگرا و نواندیش ادبیات کُرد است که متن اصلی آن در سال ۲۰۱۸ از سوی انتشارات اندیشه در شهر سلیمانیه به چاپ رسیده است. سبک غالب داستان‌های عطا محمد رئالیسم جادویی است و او در داستان‌هایش به بهترین شکل ممکن از رئالیسم جادویی مشرق‌زمین بهره برده است؛ هرچند در کارهای اخیر او رئالیسم جادویی کمتر نمود می‌یابد. حوادث و شخصیت‌های داستان‌های او تنها محدود به سرزمین کردستان نیست، بلکه از محیط زندگی دوران پناهندگی خودش نیز بهره گرفته و بخشی از روایت‌ها را در دل کشورهای اروپایی و به کمک شخصیت‌های اروپایی پیش می‌برد. عطا محمد در نوشته‌هایش علاوه بر مطرح‌کردن مسائل فلسفی، از رویدادهای روزگار معاصر نیز سخن به میان می‌آورد. او در رمان انار و فرشت‌ی مرگ در عین حفظ خط داستانی، با نگاهی فلسفی به بررسی مسائل و مشکلات روز جامعه‌ی معاصر بشری همچون استرس و دلهره، افسردگی، آشفتگی، پُرخوری، دنیای مجازی و سرعت و شتاب زندگی و… پرداخته است. او که خود مجبور به ترک وطن شده و سال‌هاست به عنوان پناهنده در اروپا زندگی می‌کند، رؤیاها و آرزوهای مهاجران و پناهندگان و نیز رنج‌ها و مشکلات آنان را به بهترین شکل ممکن تعبیر می‌کند. انار و فرشته‌ی مرگ گرچه در بستر رویدادهای تاریخی کردستان عراق اتفاق می‌افتد، اما داستان‌های فرعی زیادی به آن راه می‌یابد. انار که از شخصیت‌های مهم این رمان است، مشغول تدوین فهرست افرادی است که از سوی عوامل رژیم بعث و حکومت‌های محلی ترور و نیست و نابود شده‌اند. در این میان «فرشته‌ی مرگ» هم سرگرم از میان‌بردن شخصیت‌های داستانی توی کتاب‌هاست؛ زیرا معتقد است که شخصیت‌های داستانی، نظم و نظام دنیا را به‌هم ریخته‌اند. سربست نیز که شخصیت اصلی رمان است و حتی معلوم نیست زنده یا مُرده است، به دنبال شخصیت‌های دیگری سرگردان است که زنده‌بودن آن‌ها هم در هاله‌ای از ابهام است.