اسلام بهعنوان یک دین بیش از آنکه در صدد نظریهپردازی دربارهی اخلاق باشد، متضمن هشدارهای اخلاقی است تا با اغتنام فرصت اندکی که داریم، مقصد را دریابیم و گرفتار حسرت در روز حسرات نشویم. اما این آموزهها و هشدارها آنگاه که موضوع تأمل دانشوران در علوم مختلف قرار گرفته است، به اقتضای روش و غایت آن علوم بهصورتهای مختلف تبیین شده است. یکی از مهمترین رویکردها عبارت است از استخراج و استنباط مبانی و اصول کلی اخلاق اسلامی که گاهی در خود متن این هشدارها به صراحت بیان نشده است.
این کتاب برای بیان جزئیات آموزههای اخلاقی اسلام نیست، بلکه بیشتر به بیان مبانی نظری و قالب و ساختار مناسب برای آن آموزهها و رویکرد کلی هنجار اسلامی میپردازد و میتوان گفت کتاب درآمدی بر فلسفهی اخلاق اسلامی است، زیرا مسائلی که طرح میکند مشابه همان مسائلی است که در یک کتاب مقدماتی فلسفهی اخلاق معمولا مطرح است، اما اسلامی است، زیرا اولا کوششی است برای درک مفروضات متافیزیکی و ارزششناسانهی اخلاق اسلامی و ثانیا تبیینی است در دفاع از این مبانی و ارزشهای بنیادین اسلامی.