کتاب تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی (تا اواسط قرن پنجم) نوشتهی ذبیحاللّه صفا است. با دقت کمی به این کتاب معلوم میشود که در آن از مطالعات پراکندهای استفاده شده است. در کتاب تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی (تا اواسط قرن پنجم) مباحث کوتاهی درمورد وضع علوم عقلی در تمدن اسلامی و همچنین تاریخ فلسفه در اسلام موجود هستند.
علوم عقلی در تمدن اسلامی، اطلاق میشود بر تمام انواع حکمت و اصول و فروع هریک از چهار علم الهی، طبیعی، ریاضی و اخلاق که در کتاب تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی (تا اواسط قرن پنجم) بهصورت کامل به این موارد پرداخته شده است. از این علوم، بحث درمورد علم الهی و کلیات علم طبیعی و علم اخلاق را باید ذیل عنوان حکمت یا فلسفه قرار دهیم و اجزاء علوم طبیعی و علوم ریاضی را جداگانه مورد بحث قرار دهیم. در کتاب تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی (تا اواسط قرن پنجم) بعد از آن که شمهای از مقدمات آشنایی مسلمین با علوم عقلی و مراکز مهم علمی، پیش از رواج علوم عقلی در میان مسلمانان و کیفیت نقل علوم عقلی، آورده شده، بحثی مختصر در وضع علوم عقلی در تمدن اسلامی و سپس مطالعهای در تاریخ فلسفه در تمدن اسلامی صورت گرفت و فصلهای کتاب بهنحوی که در فهرست مطالب ذکر شده است، ترتیب یافت.
خواندن کتاب تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی (تا اواسط قرن پنجم) را به چه کسی پیشنهاد می کنیم؟
خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد میشود که به مطالعه دربارة علم الهی و کلیات آن علاقه دارند.